The (R)evolution of Powers

The World in 2025

De wereld is constant in beweging. In de loop der tijden hebben wij, de mens, meerdere evoluties en revoluties ondergaan. Van aap tot mens, van stoom tot atoomenergie, van te voet tot in de lucht en van Caesar tot Obama; de mens bevindt zich continu in (R)evolutie. In de aanloop naar het jaar 2025 zal de wereld opnieuw aan veranderingen onderhevig zijn. De wereldbevolking zal toenemen en voedsel, water en energie zullen schaarser worden. Nieuwe gedragscodes zullen nodig zijn om het vertrouwen in de financiële markt te herstellen en een wedloop om ‘s werelds meest verhandelde valuta is op komst. De vraag die hierbij centraal staat is: “Hoe zullen deze onderwerpen zich de komende 15 jaar gaan ontwikkelen en tot wat voor machtsverschuivingen zal dit gaan leiden?”

De macht van geld

Op 1 januari 2002 werd de euro officieel als valuta in gebruik genomen. Hoewel deze munt niet door iedereen enthousiast is ontvangen, is de euro tot dusver zijn bestaan waardig gebleken. Zo lijkt deze valuta de zwaarste klap, de financiële crisis vooralsnog te hebben doorstaan. Deze weerbarstigheid is niet onopgemerkt gebleven, de euro heeft zich namelijk in recordtijd tot één van de meest verhandelde valuta’s wereldwijd weten te ontwikkelen. Echter, niet elk land binnen de Europese Unie is even goed uit de crisis gekomen. Wat zal de impact op de euro zijn als Griekenland, Ierland en Spanje straks onder de last van de crisis bezwijken?

De dollar is nog steeds dé wereldmunt. Maar met welke snelheid zal deze munt zijn positie verliezen? China heeft, met zijn eigen valuta de yuan, veel US dollar schulden opgekocht en bezit daarmee een groot deel van het Amerikaanse begrotingstekort. Wat zijn de consequenties wanneer China besluit om hun uitstaande leningen op te eisen?

De handel in olie vindt plaats in dollars, het machtigste wapen van de dollar. Wat gebeurt er wanneer de OPEC besluit om de euro of yuan aan te stellen als de handelsvaluta voor olie? Zal dit een grote impact hebben op de machtspositie van de Verenigde Staten? Is er een machtswisseling onderweg tussen de wereldhandelsvaluta? Welke munt zal winnen? Welke rol zal de euro daarbij spelen? Hoe zal de macht van de valuta worden verdeeld in de aanloop naar 2025?

De (on)macht van groei

Sterk groeiende populaties zullen in de komende 15 jaar grote impact hebben op onze samenleving. De groeiende vraag naar water, energie en voedsel zal dermate toenemen dat, indien niet aangepakt, het verwoestende gevolgen heeft op de toekomstige wereld en haar bevolking. De wereldbevolking zal in 2025 ten opzichte van nu waarschijnlijk met circa 1,2 miljard mensen zijn toegenomen. Tegelijkertijd stijgt het waterverbruik jaarlijks met 2,6%, wat gezien kan worden als een buiten proportionele toename. Hoewel 70% van het aardoppervlak bestaat uit water, is hiervan slechts 3,5% zoet en kan minder dan 0,3% gebruikt worden als drinkwater.

Ondertussen raakt de infrastructuur van de watervoorziening verouderd of bevindt deze zich nog in een ontwikkelingsfase. Op dit moment hebben al talrijke regio’s te kampen met extreme droogte en door het veranderende klimaat zal de situatie in deze regio’s nog verder verslechteren.

Naast het watertekort  zal er door de toegenomen wereldbevolking een steeds groter voedseltekort gaan ontstaan. Voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid lijden meer dan één miljard mensen wereldwijd honger. In enkele jaren tijd is de situatie in meerdere delen van de wereld dusdanig verslechterd, dat 1 op de 6 mensen niet genoeg te eten heeft om een gezond en actief leven te leiden. Dit zal in de aanloop naar 2025 alleen maar gaan verslechteren. Wat zal de impact hiervan zijn op de toekomstige wereldbevolking? Wat gebeurt er wanneer de hongersnood in de ontwikkelingslanden ten opzichte van de ontwikkelde landen nog meer verslechtert? Zullen de machtsverhoudingen tussen arm en rijk, gevoed en ondervoed nog eerder uit elkaar komen te liggen?

De kranten staan er vol mee, onze energievoorziening raakt op en duurzame energie is de toekomst. Maar wat gebeurt er in 2025 wanneer blijkt dat de alternatieve vormen van energie niet op een dusdanig niveau zijn dat deze als volledige vervanging van de fossiele brandstoffen kunnen dienen? Voor een groot deel is Europa afhankelijk van gas uit Rusland. Op dit moment is Rusland bezig met de ontwikkeling van de North Stream, een pijplijn die Europa direct van gas moet gaan voorzien zonder daarvoor eerst door Oekraïne en Polen te moeten. Dit zal zorgen voor een betrouwbaardere levering van gas.

Als tegenhanger is Europa bezig met de ontwikkeling van de Nabucco. Deze pijplijn zal de gasrijke Kaspische regio verbinden met Centraal Europa, wat de afhankelijkheid van Rusland enigszins zal doen afnemen. Maar ook bij de Nabucco zal Rusland een vinger in de pap hebben. De vraag is dan ook: “Hoe zal de macht tussen de landen in het bezit van deze pijplijnen zich uitspelen? Zal Rusland zijn koppositie weten te behouden? Zal de Nabucco de machtsverdeling evenredigen?”

De keerzijde van macht

In de zoektocht naar een zondebok voor de financiële crisis wordt de beschuldigende vinger al gauw naar het top management van de grote banken gewezen. In hun poging om een zo groot mogelijk rendement te behalen werden er vele onnodige risico’s genomen. Zoals is gebleken in de afgelopen jaren heeft het nemen van grote en onnodige risico’s geleid tot destructieve gevolgen. De scheidslijn tussen macht gebruiken en macht misbruiken is heel fijn.

Om deze lijn zo duidelijk mogelijk af te bakenen en de verleiding om deze lijn te passeren te verkleinen, zijn strikte afspraken en gedragscodes nodig. Hiervoor zijn nieuwe Corporate Governance regels nodig om het machtsmisbruik in de toekomst te voorkomen en het vertrouwen in de financiële sector weer terug te winnen. Welke veranderingen zijn noodzakelijk binnen de Corporate Governance om het vertrouwen terug te winnen in de financiële sector? Hoe kan misbruik een halt worden toegeroepen en worden teruggedrongen?

Misbruik van vertrouwen vindt niet alleen plaats in de financiële sector, ook overheden komen vaak in de verleiding om hun macht te misbruiken. De discussie die ook bij de keerzijde van macht ter sprake komt, is of de overheid moet ingrijpen in de markt of deze juist op zijn beloop moet laten gaan. 

Zoals we gezien hebben in de nasleep van de financiële crisis, heeft het merendeel van de overheden voor de eerste optie gekozen. Miljarden werden in banken gestoken om deze van de ondergang te redden. In Groot-Brittannië kwam het zelfs tot het schrikbarende bedrag van 1000 miljard pond. Natuurlijk maakt een kat in het nauw rare sprongen, maar heeft de overheid hier zijn machtspositie niet misbruikt? Was het niet beter geweest de markt zijn werk te laten doen en de zwakken van de sterken te laten onderscheiden? En hoe moet het nu verder met de torenhoge staatsschulden die wij als toekomstige generatie moeten gaan betalen? Worden wij het kind van de rekening?